Parafia

Kościół św Józefa

Pierwszy podgórski kościół parafialny zburzono, bo zagrażał wiernym katastrofą budowlaną – wybudowano nowy według projektu, który miał zostać zrealizowany w Warszawie.

W 1832 roku powstał od dawna oczekiwany przez Podgórzan kościół parafialny pw. św. Józefa, który ukształtował powstający wówczas podgórski Rynek. Autorem projektu był bocheński inżynier powiatowy Franciszek Brotschneider. Kościół wzniesiony w stylu klasycyzującym cechował się prostą konstrukcją – przypominał prostą skrzynię z niską wieżą od frontu. Biskup tarnowski konsekrował świątynię 28 kwietnia 1833 roku – uroczystość opisano 6 maja w „Gazecie Krakowskiej”. Z czasem umieszczono wewnątrz drewniany ołtarz główny oraz marmurowe ołtarze boczne ze zburzonego (1835-1838) kościoła pw. Wszystkich Świętych w Krakowie.
Konstrukcja świątyni była wadliwa i w końcu wieku pojawiły się rysy na froncie i kopule – jesienią 1893 roku władze poleciły zamknięcie kościoła ze względu na możliwość katastrofy budowlanej. Zawiązał się Komitet Parafialny, który zdecydował o budowie nowego kościoła według projektu autorstwa architektów Józefa Kryłowskiego i Ignacego Sowińskiego. Brak środków finansowych nie pozwalał na rozpoczęcie prac budowlanych i wówczas proboszcz ks. Antonii Gruszecki zwrócił uwagę na prezentowany na wystawie zorganizowanej w Pałacu Sztuki w Krakowie projekt architekta Jana Sas-Zubrzyckiego, nagrodzony II nagrodą w konkursie na kościół Chrystusa Zbawiciela w Warszawie. Koncepcja architekta, miłośnika sztuki średniowiecznej, zainspirowanego budownictwem gotyku i renesansu, trafiła dokładnie w oczekiwania podgórskiego proboszcza. Zdecydowano o realizacji tego właśnie projektu, chociaż od początku wiadomo było, że koszt inwestycji przerasta nie tylko możliwości parafii, ale nawet miasta Podgórza. Budowę finansował oprócz Gminy Miasta Podgórza i parafii także rząd (cesarz był patronem kościoła), skarb wojskowy (Twierdza Kraków), c.k. Dyrekcja Kolei Państwowych w Krakowie, c.k. uprzywilejowana Kolej Północna Cesarza Ferdynanda oraz sąsiednie gminy i właściciele majątków. W lutym 1905 roku rozpoczęto burzenie starego kościoła (pozostawiono murowaną dzwonnicę), a 13 maja miało miejsce wmurowanie kamienia węgielnego pod nową świątynię. Prace postępowały bardzo szybko i 24 października 1909 roku odbyła się uroczystość konsekracji.
To jeden z najpiękniejszych neogotyckich kościołów w Polsce – w hełmie wieży zauważalne są charakterystyczne elementy hełmu wyższej wieży Kościoła Mariackiego w Krakowie. W świątyni jest siedem neogotyckich ołtarzy. W obejściu-ambicie kościoła na lewej ścianie umieszczono płaskorzeźbę wykonaną przez Wita Wisza i Mariana Krzyka, przedstawiającą zaślubiny św. Józefa z Matką Bożą. Obok jest płaskorzeźba przedstawiająca Wniebowzięcie Matki Bożej (dawniej przesłona w ołtarzu Matki Boskiej Nieustającej Pomocy). W kaplicy Św. Krzyża za ołtarzem głównym znajduje się wizerunek Ukrzyżowanego Chrystusa dzieło Zygmunta Langmana (1909). Charakterystyczne są także: neogotycka ambona (1910), tabernakulum (1909) zaprojektowane przez prof. Jana Sas-Zubrzyckiego, a wykonane w pracowni Piotra Seipa oraz cztery neogotyckie konfesjonały (1913), wykonane w pracowni Andrzeja Szajny z Jasła. Świątynię oświetlają trzy żyrandole: dwa mosiężne i jeden kryształowy (największy z nich, mosiężny, został wykonany w pracowni Piotra Seipa w 1910 r.). Dopiero w 1922 roku zakupiono organy wyposażone w 24 głosy, wybudowane przez firmę Adolfa Homana z Warszawy.

Wirtualny spacer

Fotogalerie

Foto Adam Bujak
Foto Paweł Kubisztal
Foto Andrzej Głuc
Foto Tadeusz Łyczakowski – Galeria 1 (wnętrze)
Foto Tadeusz Łyczakowski – Galeria 2 (z zewnątrz)